TİKA’dan Ukrayna’ya 21 yılda 40 milyon dolarlık yardım

Tarih: 2018/11/06 10:19:48

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), 21 yıldır faaliyette bulunduğu Ukrayna’da her geçen yıl önemli projelere imza atmaya devam ediyor. Ülkenin hemen hemen her köşesinde yardım faaliyetlerini sürdüren TİKA, her sene Ukrayna’nın en hayırsever kurumları arasında gösterilerek ödül alıyor. Yedi yıllık görev süresinin sonuna gelen TİKA Ukrayna Program Koordinatörü Hacı Bayram Bolat, TUİD WEB’e TİKA’nın Ukrayna’daki faaliyetleri hakkında bigi verdi:

 

TİKA hakkında bilgi verir misiniz? Ne zaman ve hangi amaçla kuruldu? 

 

TİKA 1992 yılında kuruldu. Kuruluş amacı, Sovyetler Birliği’nden ayrılan Türki cumhuriyetlerin siyasi, teknik, idari altyapılarına, kurumsallaşmalarına destek vermekti. TİKA, şu anda 170 ülkede, beş kıtada teknik iş birliği ağırlıklı proje ve faaliyetler yürütüyor.

 

TİKA’nın Ukrayna’daki faaliyetleri ne zaman başladı?

 

TİKA Ukrayna’da 1997 yılında Kırım Simferopol’deki ofisini açtı. İlk projemiz, sürgünden dönen Kırım Tatarları için Bin Konut projesiydi. Öncelikli amacımız, sürgünden dönen Kırım Tatarlarının mevcut siyasi, sosyal ve ekonomik yapıya sağlıklı bir şekilde entegrasyonlarının sağlanmasıydı. Bu minvalde barınma, altyapı, eğitim ve kültür projelerini hayata geçirdik. Ukrayna’da yaptığımız en büyük proje Bin Konut projesiydi.

 

Doğu Avrupa’nın en eski okulu olan, bilim merkezi olarak kabul edilen, 1500 yılında Girayhan Hanedanlığı’nın kurucusu Hacı Giray Han’ın oğlu Mengi Giray Han tarafından kurulan Zincirli Medrese’nin, ayrıca hemen karşısında 1501 yılında inşa edilen Hacı Giray Han Türbesi’nin restorasyonları, çok önemli prestij projeleriydi. Zincili Medrese, Sovyetler Birliği zamanında tımarhaneye çevrilmişti. Yapılan kazı çalışmalarıyla hem turizme katkıda bulunuldu, hem de oranın asli unsurlarının Kırım Tatarları olduğu ortaya çıktı.

 

Kırım Tatarları için en önemli sorun eğitim sorunuydu. Kırım Tatarlarının milli mekteplerinin büyük bölümünde ek binalar inşa ettik ya da kapsamlı tadilatlar yaparak, donanımlarını sağladık. Sürgünden dönen Kırım Tatarlarının meslek sahibi olmalarına yönelik açtığımız halıcılık, kuyumculuk gibi kurslarla 650 kişiye meslek kazandırdık. Ayrıca sağlık ocaklarının, hastanelerin,  sağlık kuruluşlarının tadilatlarını ve donanımlarını sağladık.

 

TİKA’nın Kiev’deki ofisi ne zaman açıldı?

 

Kırım’daki ofisimizi, 1 Nisan 2013 tarihinde Kiev’e taşıdık. Bunun nedeni, Ukrayna geneline yönelik projelerimiz için bir koordinasyon merkezi kurulması gerekliliğiydi. Bu tarihten itibaren de projelerimizi Ukrayna’nın geneline yaydık. Harkov, Lviv, Ujgorod, Çernovtsı, İvano-Frankivsk, Odesa, İzmail, Reminskiy, Nikolayev, Herson, Zaporoje, Çerkassı, Poltova, Kiev, Jitomir ve Ukrayna’nın hemen hemen tüm illerinde faaliyet yürütüyoruz. 

 

TİKA’nın Ukrayna’daki faaliyetleriyle ilgi biraz bilgi verir misiniz? 

 

Ukrayna’da şimdiye kadar 150’ye yakın eğitim, 50’ye yakın sağlık projesi tamamladık. Eğitim projelerimizi genellikle okulların tadilatları, donanımları, eğitim altyapısına destek şeklinde yapıyoruz. Ukrayna’nın en önemli eğitim kurumları olan Taras Şevçenko Üniversitesi, Magellan Akademisi, Dışişleri Bakanlığ’na bağlı Diplomasi Akademisi, Devlet Başkanlığı’na bağlı Kamu Yönetimi Akademisi, Lviv’deki İvano Frankov Üniversitesi, Harkiv’deki Finans Enstitüsü, Karamzin Üniversitesi gibi üniversitelerle de imzalamış olduğumuz anlaşmalar çerçevesinde birçok proje gerçekleştiriyoruz. Ülkede çatışmaların en yoğun olduğu zamanlarda Dnepro’da Askeri Hastane’ye, Harkiv Devlet Hastanesi’ne destek verdik. Ukrayna genelinde bugüne kadar yaklaşık 40 milyon dolarlık proje tamamladık. 

 

TİKA, Ukrayna’da yaşayan soydaş topluluklara yönelik ne gibi destek faaliyetlerinde bulunuyor? 

 

TİKA olarak bulunduğumuz yerlerde din, dil, ırk ayrımı yapmaksızın, ülkelerin ihtiyaçlarına göre, resmi kurumlarla birlikte faaliyet yürütüyoruz. Soydaşlarımızdan Kırım Tatarlarının burada kültürlerini yaşatabilmeleri için Kırım Ailesi adlı sivil toplum kuruluşuna destek sağladık. Şimdi Kırım Evi projemiz var. Ukrayna’nın Kırım Tatarlarına tesis ettiği büyük bir binanın restorasyonunu ve tadilatını sağlayacağız. Kırım Tatarları burada sanatlarını, kültürlerini icra edecekler ve dünyaya tanıtacaklar. 

 

Taras Şevçenko Üniversitesi’nde Kırım Tatar Dili ve Edebiyatı, Kırım Tatar Kültür Merkezi, İsmail Gaspıralı Odası açtık. Kırım Tatarlarının toplu olarak yaşadıkları Novaya Alekseyevka’da, Partizanka’da, Melitopol’de eğitim kurumlarına altyapı desteği sağladık. Taras Şevçenko Üniversitesi’nde Türkiye ve Kırım Tatar Medeniyet Tarihi Merkezinin açılışını yeni yaptık. 

 

Ukrayna’da Bessarabskiy bölgesindeki tüm Gagavuz köylerindeki okulların kapsamlı tadilatlarını yaptık. Okullarda kapı, pencere ve çatıları yeniledik, bilgisayar sınıfları kurduk. Taras Şevçenko Üniversitesi’nde Gagavuz Dili ve Edebiyatı Bölümü açtık. Gagavuz Tarihi kitabı bastık. Daha önce yanan Gagavuz Kültür Evi’ni şimdi yeniden inşa etmek için büyük bir proje yürütüyoruz. 

 

TİKA’nın dar gelirli ve yardıma muhtaç kesimlere yönelik destek faaliyetlerine önem verdiği biliniyor. Bu projelerden de bahseder misiniz?

 

Ukrayna’da yoksul kesimlerin tedavi gördüğü hastanelere, polikliniklere çok ciddi destek verdik. Yardıma muhtaç ve engellilere yönelik hizmet veren birçok sağlık kuruluşunun A’dan Z’ye modernizasyonunu yaptık. Evsiz kişilerin, uyuşturucu bağımlılarının topluma kazandırılması için faaliyet yürüten merkezlere destek verdik. Huzurevlerine tadilat ve donanım desteği sağladık. Ülkenin doğusundaki çatışmalar nedeniyle göç eden ve Kırım’dan gelen kişilere destek verilmesi amacıyla da birçok proje yürüttük. 

 

Ukrayna devletinin TİKA’ya yaklaşımı nasıl? 

 

Sosyal ve siyasal altyapıya destek projesi kapsamındaki tüm projelerimizi Ukrayna Ekonomik Kalkınma ve Ticaret Bakanlığı ile birlikte belirliyoruz. TİKA, Ukrayna’da her yıl en hayırsever kurumlar arasında gösterilerek ödül alıyor. Ukrayna’da, çatışmaların en yoğun olduğu dönemlerde dahi faaliyetlerimize ara vermedik. TİKA burada gerçekten çok seviliyor. Ülkenin her köşesinde faaliyet yürütüyoruz. Ukrayna devletiyle gayet iyi bir uyum içinde çalışıyoruz. Bunun da devam edeceğine inanıyorum. 

 

Ukrayna ile Türkiye’nin ilişkileri de bugün hak ettiği konuma geldi. Her alanda ilişkilerimiz çok iyi durumda. Ben bu stratejik iş birliğimizin daha da derinleşeceğine inanıyorum. Ukrayna-Türkiye ilişkileri, Karadeniz havzasında istikrarı sağlayacaktır. Ukrayna’yı, Türkiye’nin önemli bir partneri olarak görüyorum. 

 

Uzun yıllardır Ukrayna’da görev yapıyorsunuz. Ukrayna ile ilgili kişisel izlenimlerinizi paylaşır mısınız?

 

Ukrayna’nın geleceğini çok parlak görüyorum. Ülkenin çok ciddi bir insan kaynağı profili, zengin toprakları, yetişmiş insan kaynakları var. Üniversiteleri çok iyi. Ukrayna’nın çok kısa süre içinde toparlanarak dünyada hak ettiği konuma yükseleceğini düşünüyorum. Bugünkü reform sürecini başarıyla tamamlayarak daha istikrarlı, daha müreffeh bir yere geleceğine inanıyorum. Özellikle Kiev, medeniyetler merkezi ve Avrasya’nın merkezinde. Ukrayna’nın her bölgesinin ayrı bir özelliği var. Ukrayna’nın geleceğini aydınlık görüyorum. 



Kaynak : -